TELEWIZJA//UNIMARTER

Utrudniony dostęp do leczenia psychiatrycznego

(c) Newseria  •  10/Wrzesień/2019 (10:28), aktualizacja 10/Wrzesień/2019 (20:14)
Niedofinansowanie, ograniczony dostęp do lekarzy specjalistów oraz nacisk na przestarzały model opieki szpitalnej – to obecnie największe bolączki polskiej psychiatrii. Rozwiązaniem najbardziej palących problemów mają być lokalne centra zdrowia psychicznego oferujące szybką diagnozę i opracowanie planu leczenia. Terapia blisko miejsca zamieszkania nie pozbawia chorych możliwości uczestniczenia w życiu społecznym i zawodowym, co w wielu przypadkach przyspiesza proces powrotu do zdrowia.

Utrudniony dostęp do leczenia psychiatrycznego. Pomocy potrzebuje jedna czwarta polskiego społeczeństwa


Według szacunków Instytutu Psychiatrii i Neurologii na problemy i zaburzenia psychicznie cierpi ok. 8 mln Polaków, a licząc dzieci i młodzieży – nawet 12 mln. Badanie „Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostępność psychiatrycznej opieki zdrowotnej” pokazuje natomiast, że przynajmniej jedno zaburzenie można rozpoznać u 23 proc. dorosłych osób. Prawie jedna trzecia Polaków w wieku 18–64 lata doświadczyła takich problemów, jak obniżenie nastroju i aktywności, drażliwość i przewlekły lęk, niewiele mniej uskarża się na lęki społeczne i napady złości. Okresowe problemy psychiczne to często efekt wyzwań współczesnego, szybkiego tempa życia, m.in. stresującej pracy, presji w szkole, rywalizacji rówieśniczej.

– Zagrożenia związane z łatwością uzależniania się od formy przekazu, jaką jest internet, media społecznościowe, hejt, który się wylewa, najczęściej anonimowy – to są rzeczy, z którymi nie zawsze umiemy sobie poradzić. Jest bardzo wiele spraw, część z nich dotyczy ludzi młodych czy w okresie szkolnym – mówi agencji informacyjnej Newseria dr Marek Balicki, pełnomocnik ministra zdrowia ds. reformy psychiatrii, kierownik Biura Pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.

Stałej lub okresowej pomocy psychiatrycznej wymaga niemal jedna czwarta społeczeństwa, a polska psychiatria jest jednak mocno zaniedbaną gałęzią medycyny i nie jest w stanie odpowiedzieć na te potrzeby. Podstawowym problemem jest brak lekarzy specjalistów, zwłaszcza zajmujących się dziećmi i młodzieżą, ograniczony dostęp do leczenia oraz brak kompleksowego systemu wsparcia dla pacjentów wymagających opieki psychiatrycznej. Polska psychiatria wciąż opiera się ponadto na tzw. modelu azylowym, czyli leczeniu w szpitalach psychiatrycznych.

– Bardzo często te szpitale nie dysponują infrastrukturą, która byłaby godziwa, więc pacjent trafia w bardzo kiepskie warunki bytowe, odrywany jest od swojego miejsca zamieszkania, ponieważ taki szpital często jest kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt kilometrów od miejsca, w którym człowiek dotąd żył – mówi prof. dr hab. n. med. Jacek Wciórka, psychiatra z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.

Fatalny stan polskiej psychiatrii ma zmienić Narodowy Program Ochrony Zdrowia Psychicznego na lata 2017–2022. Jednym z jego założeniem jest przejście z modelu azylowego na model środowiskowy, oparty na leczeniu w lokalnych poradniach psychologicznych, a dopiero w dalszej kolejności w szpitalach. W ramach wdrożonego w lipcu 2018 roku pilotażowego projektu w całej Polsce powstają centra zdrowia psychicznego, w których pacjenci mogą uzyskać szybką pomoc, nie tracąc kontaktu ze swoim otoczeniem i możliwości funkcjonowania w społeczeństwie.

– Program ma odwrócić sytuację, w której azyl psychiatryczny, gorzej mówiąc, getto psychiatryczne, jest jedynym źródłem uzyskiwania pomocy, ponieważ jest obciążony zbyt wieloma czynnikami ryzyka i uzależnienia się od instytucji szpitalnej – mówi prof. Jacek Wciórka.

– W centrach każdego dnia od 8.00 do 18.00 działa punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, gdzie możemy przyjść bez umawiania się, jest dokonywana wstępna ocena stanu zdrowia, wstępny plan postępowania, ustalanie wizyty u psychiatry w ciągu trzech dni, jeśli to się okaże potrzebne czy konieczne. Centra zdrowia psychicznego znacznie poprawiają więc dostępność, zwłaszcza w tym pierwszym etapie, kiedy to jest tak ważne – uzupełnia dr Marek Balicki.

Centra zdrowia psychicznego mają umożliwiać pacjentom terapię w ciągu dnia i powrót do domu na wieczory. Ich idea zakłada ponadto leczenie w kontakcie nie tylko z lekarzem specjalistą lub psychologiem, lecz także z członkami rodziny lub przyjaciółmi. Koordynatorzy projektu chcą także, by w przypadku osób mających kłopot z dotarciem do poradni specjaliści mogli składać wizyty domowe. Leczenie szpitalne ma być ostatecznością, dotyczącą bardzo poważnych przypadków zaburzeń psychicznych.

– Najlepiej, żeby nie był to wielki moloch gromadzący kilkuset pacjentów, bo w takim molochu człowiek traci swoją tożsamość, swoje poczucie godności, ale niewielki oddział, najlepiej w szpitalu ogólnym, wielospecjalistycznym – mówi prof. Jacek Wciórka.
1

Utrudniony dostęp do leczenia psychiatrycznego. Pomocy potrzebuje jedna czwarta polskiego społeczeństwa

Utrudniony dostęp do leczenia psychiatrycznego. Pomocy potrzebuje jedna czwarta polskiego społeczeństwa© (c) Newseria
Mówi: prof. dr hab. n. med. Jacek Wciórka, psychiatra, Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie; dr Marek Balicki, pełnomocnik ministra zdrowia ds. reformy psychiatrii, kierownik Biura Pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego.

1. Jacek Wciórka, psychiatra, Instytut Psychiatrii i Neurologii.

N: Opowiedzmy troszeczkę o programie, bo jest pilotaż, na czym on polega?

Program pilotażowy centrów zdrowia psychicznego jest takim programem, który ma sprawdzić jak nowa organizacja i nowy sposób finansowania, nowe podejście do rozwiązywania problemów zdrowia psychicznego funkcjonuje w naszym kraju. Na jakie natrafia bariery, co trzeba zmienić, jak przygotować warunki, które by umożliwiały systemowe wprowadzenie tego rozwiązania, które nie jest niczym nowym, bo na świecie funkcjonuje w wielu krajach w różnej postaci od kilkudziesięciu już lat. Ale w Polsce to są w takim rozmiarze wprowadzone zmiany od stosunkowo niedawna, bo właściwie od niespełna roku.

N: I to jest krok w dobrą stronę, jak to zmieni polską psychiatrię?

Moim zdaniem jest to krok w dobrą stronę i to jedyną rozsądną stronę. Ma to zmienić sytuację osoby, która wchodzi w kryzys psychiczny w ten sposób, że nie będzie ona zdana na poszukiwanie miejsca pomocy, ale to miejsce pomocy jest jasno wskazane. Telefon, wizyta i rozpoczyna się proces udzielania pomocy. W zależności od charakteru kryzysu, jego czasu trwania, jego nasilenia, ryzyka, które ze sobą niesie dla osoby lub innych osób pomoc jest możliwa w wielu formach. W formie porady ambulatoryjnej, terapii ambulatoryjnej, może być w oddziale dziennym, czyli w formie takiej, gdzie przez pewien czas przychodzi codziennie na zajęcia. Może być to pomoc w formie opieki środowiskowej, tzn. takiej poradni na kółkach, która dojeżdża do domu i tam próbuje rozwiązywać kryzysy, udzielać wsparcia. To dogodne dla osób, które mają kłopoty z dotarciem do poradni. I tylko w ostateczności, kiedy nie ma już innego rozwiązania, albo problem jest poważny i obciążony dużym ryzykiem, to człowiek może skorzystać z opieki w szpitalu. Najlepiej, żeby to był szpital, nie wielki moloch gromadzący kilkuset pacjentów, bo w takim molochu człowiek ginie i traci swoją tożsamość, swoje czasem niestety poczucie godności. Ale niewielki oddział, najlepiej w szpitalu ogólnym, wielospecjalistycznym.

N: A jakie są największe problemy, bolączki obecnie psychiatrii w Polsce?

Dominującym problemem funkcjonowania polskiej psychiatrii jest dominacja tradycyjnego modelu azylowego, czyli takiego modelu, w którym człowiek, który szuka pomocy ląduje od razu w dużym szpitalu psychiatrycznym, jest poddany jego takiej dość silnej presji. Bardzo często te szpitale nie dysponują infrastrukturą, która byłaby godziwa, więc trafia w bardzo kiepskie warunki bytowe, korzysta z niedoborów kadrowych, niedoborów przygotowanej kadry do udzielania, ale przede wszystkim odrywany jest od swojego miejsca zamieszkania, ponieważ taki szpital często jest kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt kilometrów od miejsca, w którym człowiek dotąd żył. No i to sprawia, że odrywa się od życia i jakby zapomina, traci to wszystko, co pozwala mu kontynuować swoją ścieżkę życiową w sposób konsekwentny i zgodny z własnymi oczekiwaniami.

N: Czy nowy program to zmieni?

Taką mamy nadzieję, bo to jest istota tego programu. Program ma odwrócić sytuację, w której azyl psychiatryczny, gorzej mówiąc, getto psychiatryczne jest jedynym źródłem uzyskiwania pomocy, ponieważ jest obciążony zbyt wieloma czynnikami ryzyka i uzależnienia się od instytucji szpitalnej. Myślę, że to zwielokrotnienie sposobów udzielania pomocy, znalezienie właściwych narzędzi udzielania pomocy spowoduje, że szpital, ten wielki szpital z kominami i miejsce wyodrębnione w jakimś oddalonym miejscu przeszedł powoli do historii.

2. Marek Balicki.

Kilka lat temu było przeprowadzane takie bardzo duże badanie epidemiologii zaburzeń psychicznych w Polsce, które zostało nazwane EZOP, teraz jest jego 2. edycja. 2. edycja obejmuje już całą populację, czyli również dzieci, młodzież i osoby w wieku senioralnym, 1., tylko osoby od 18. do 65. roku życia. I to pierwsze wielkie badanie, tam 10 tys. osób ostatecznie zostało włączone do oceny wyników pokazało, że prawie co czwarty, niecałe 24 proc. Polaków miało lub ma takie problemy zdrowia psychicznego, które pozwalają na postawienie rozpoznania, czyli są w tej międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, która w Polsce obowiązuje, czyli to jest duża skala. Najwięcej problemów związanych jest z używaniem czy uzależnieniem od środków psychoaktywnych, ponad 11 proc., ale na drugim miejscu są już nerwice, zaburzenia lękowe. Stosunkowo mniej, jeśli chodzi o procentowy udział jest tych najcięższych zaburzeń psychicznych, ale te najcięższe zaburzenia psychiczne wymagają nierzadko największej i najbardziej dostępnej opieki, która w starym systemie może być barierą do przekroczenia. A wiemy, że im szybciej zaczynamy korzystać, również w zaburzeniach nastroju, w depresji, która też jest częstym zaburzeniem psychicznym, czasami czy w wielu przypadkach może tu pomóc lekarz rodzinny, ale jest ileś problemów, w których konieczny jest psychiatra czy pomoc psychologiczna. To wiemy, że jak jest ułatwienie dostępu, a centra zdrowia psychicznego poprzez ten punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, do którego można przyjść tak po prostu, nie umawiając się wcześniej, ułatwiają dostęp, no to szybciej wdraża się właściwe postępowanie. I w związku z tym przebieg tego zaburzenia jest inny, szybciej możemy wrócić do pracy, szybciej uzyskujemy poprawę nastroju, poprawę funkcjonowania.

N: A czy nowe technologie też są zagrożeniem, szczególnie dla młodego pokolenia?

Zagrożeniem dla zdrowia psychicznego jest to, co się dzieje wokół nas i też jak my potrafimy sobie radzić z tymi wyzwaniami. Czyli i obciążenie pracą, i też funkcjonowanie, zwłaszcza w dużych ośrodkach miejskich, tu się wskazuje np. dużych korporacji, praca w napięciu, też współczesne wymagania, takie, które każą nam radzić sobie i pokazywać, że sobie potrafimy radzić, bo chcemy awansować, chcemy uzyskiwać pozycję społeczną, duża zmienność. 50 lat temu czy 70 lat jak ktoś zaczynał pracę w jednej instytucji, to często do emerytury dotrwał jeszcze ten sam dyrektor, mu wręczał zegarek na pożegnanie. Dzisiaj wiemy, że nie wiemy, co będzie za miesiąc, nie wiemy, co będzie za 2 miesiące, internet, zagrożenia związane z łatwością uzależniania się od tej formy przekazu, jaką jest internet, media społecznościowe, ten hejt, który się wylewa, najczęściej anonimowy, nie zawsze umiemy sobie z tym radzić. Więc jest bardzo wiele spraw, część z nich dotyczy ludzi młodych czy w okresie szkolnym. Szkoła też się zmieniła, przesuwanie granic tego, co kiedyś wymagano, dzisiaj bardzo się rozmyło, co też może sprzyjać powstawaniu różnych problemów związanych z zachowaniem, z radzeniem sobie w sytuacjach zwiększa czy osłabia odporność na radzenie sobie w trudnych sytuacjach. Więc to wszystko powoduje, że świat się zmienia, jeśli chodzi o zdrowie psychiczne, niesie sporo zagrożeń i trzeba teraz, raz, zapobiegać, ale jak już się pojawią problemy jak najszybciej pomóc, bo to też jest forma zapobiegania rozwojowi zaburzenia do cięższych postaci.

N: A czy Polacy zgłaszają się do specjalistów i czy mają gdzie się zgłosić?

W starym systemie rzeczywiście są bariery, czyli jakbyśmy teraz tu zadzwonili do najbliższych poradni zdrowia psychicznego, miejsca, gdzie rozmawiamy, to może się okazać, że za kilka miesięcy jest dopiero pierwszy wolny termin. Ale inaczej jest w centrach zdrowia psychicznego, tam każdego dnia od ósmej do osiemnastej działa punkt zgłoszeniowo-koordynacyjny, a tam najczęściej dyżurujący psycholog, gdzie możemy przyjść bez umawiania się, jest dokonywana wstępna ocena stanu zdrowia, wstępny plan postępowania, ustalanie wizyty u psychiatry, w przeciągu 3 dni, jeśli to się okaże potrzebne czy konieczne. Więc centra zdrowia psychicznego poprzez inną organizację, inny sposób finansowania znacznie poprawiają dostępność, zwłaszcza w tym pierwszym etapie, kiedy to jest tak ważne.
TAGI
Wszystkie artykuły... Telewizja psychiatria kondycja polskiej psychiatrii leczenie psychiatryczne opieka środowiskowa leczenie szpitalne przymusowe leczenie psychiatryczne skierowanie na leczenie psychiatryczne zmiany w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego 2019 ustawa o ochronie zdrowia psychicznego sejm gov pacjent psychiatryczny definicja o ochronie zdrowia psychicznego isap art 43e ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r o ochronie zdrowia psychicznego ustawa o zdrowiu psychicznym 2017
OPINIE
Nie możesz dodać nowej opini!
Możesz Założyć Konto oraz Zalogować się
POPULARNE
›  Stopa cukrzycowa – można jej uniknąć!
›  Kiedy ból serca nie jest zawałem: fakty o dławicy piersiowej
›  Recepta na zdrowe małżeństwo dla każdego
›  Czego NIE mówić osobie cierpiącej na depresję?
›  Brakuje lekarzy, a liczba świadczeń medycznych systematycznie rośnie
›  Utrudniony dostęp do leczenia psychiatrycznego
›  Najzdrowsze produkty spożywcze świata!
›  Już ponad połowa Polaków ma problem z nadmiarem kilogramów
›  Producenci ekstraktów z konopi walczą o ich zatwierdzenie przez UE
›  Chcesz być zdrowy - zadbaj o relacje z innymi!
›  Chorzy na agresywną postać przewlekłej białaczki limfocytowej w Polsce bez dostępu do właściwego leczenia
›  Jak bezpiecznie opóźniać procesy starzenia?
›  Innowacja w żywieniu niemowląt!
›  Wcześnie wykryty rak piersi może być uleczalny!
›  Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie ogłasza Narodowy Kryzys Zdrowia
›  Siedzący tryb życia groźniejszy niż myślisz. Ruch to zdrowie!
›  Ministerstwo Zdrowia wdraża duże zmiany w leczeniu schizofrenii
›  Pacjenci onkologiczni mogą być leczeni szybciej i skuteczniej
›  W Europie rocznie dopuszcza się na rynek ponad 80 nowych leków
›  Ruch a mózg: chcesz mieć dobrą pamięć? Ćwicz jak najwięcej!
›  Jak pielęgnować zęby u dzieci? Jak dbać o zęby każdego dnia?
›  Schizofrenia zaczyna się w młodym wieku?
›  Niskie ciśnienie: norma czy powód do niepokoju? Jak mierzyć?
›  Zadbaj o dobrą kondycję swojego ucznia w szkole
›  Co trzeci Polak stosuje domowe sposoby leczenia, a 90 proc. zażywa leki bez recepty
›  Stres przyczyną chorób. Nie zgadniesz, jak wielu
›  Dietetyczny zawrót głowy: modne diety kontra nauka
›  Przegląd rynku z Prawo.pl: nowości w aptekach, dentysta w szkole
›  Innowacje medyczne skracają kolejki do lekarzy i poprawiają jakość świadczeń
›  Masz zespół jelita drażliwego? Zapytaj lekarza o dietę FODMAP
›  Starzenie się nie powinno boleć! Dlaczego warto leczyć ból?
›  Co najbardziej przyczynia się do poprawy stanu zdrowia?
›  Resort zdrowia chce odbudować i poprawić opiekę psychiatryczną
›  Ucieczki dzieci z domu to problem nie tylko wakacyjny
›  Jak znany onkolog leczył się z nowotworu: rozmowa z prof. Jassemem
›  Jak działają apteki i na jakiej zasadzie sprzedają leki?
MARKET//UNIMARTER
BIO PLANET 500g Kasza gryczana palona Bio Spożywcze > Produkty sypkie > Kasza
SPOŻYWCZE//UNIMARTER

BIO PLANET 500g Kasza gryczana palona Bio

Spożywcze > Produkty sypkie > Kasza
BIO PLANET 400g Morele suszone Bio Spożywcze > Bakalie
SPOŻYWCZE//UNIMARTER

BIO PLANET 400g Morele suszone Bio

Żywność, napoje i tytoń > Żywność > Orzechy i ziarna
BIO PLANET 100g Krążki ananasa Bio Spożywcze > Bakalie
SPOŻYWCZE//UNIMARTER

BIO PLANET 100g Krążki ananasa Bio

Żywność, napoje i tytoń > Żywność > Orzechy i ziarna
Masażer BEURER MG 16 Czerwony AGD małe > ZDROWIE I URODA > Masażery i maty masujące
AGD MAŁE//UNIMARTER

Masażer BEURER MG 16 Czerwony

Zdrowie i uroda > Higiena osobista > Masaż i relaks > Masażery
Masażer BEURER MG 100 AGD małe > ZDROWIE I URODA > Masażery i maty masujące
AGD MAŁE//UNIMARTER

Masażer BEURER MG 100

Zdrowie i uroda > Higiena osobista > Masaż i relaks > Masażery
Masażer BEURER MG 150 AGD małe > ZDROWIE I URODA > Masażery i maty masujące
AGD MAŁE//UNIMARTER

Masażer BEURER MG 150

Zdrowie i uroda > Higiena osobista > Masaż i relaks > Masażery
Artykuły Video Społeczność Seniorzy Rynek Zdrowia Market
Prywatność Regulamin #Tagi ☈ Popularne Kontakt
YouTube Facebook @unimarter
© 2019 UniMarter.com.
blog@unimarter.com
UniMart
er
Konto @  Market ❖