RYNEK ZDROWIA//UNIMARTER

NIK o zapewnieniu opieki paliatywnej i hospicyjnej

Raport Najwyższa Izba Kontroli  •  25/Wrzesień/2019 (11:15), aktualizacja 25/Wrzesień/2019 (11:42)
Nie wszyscy potrzebujący mają dostęp do odpowiedniej opieki paliatywnej i hospicyjnej. Powodem jest m.in. wąska lista chorób - głównie nowotworowych - kwalifikujących do takiej opieki i mała jej dostępność na wsiach oraz wprowadzone przez NFZ limity w finansowaniu tego typu świadczeń. Dlatego część chorych umiera nie otrzymawszy opieki hospicyjnej. NIK przestrzega, że sytuacja nie poprawi się dopóki m.in. nie zostanie opracowana strategia rozwoju opieki paliatywnej i hospicyjnej oraz jej standardów. Dotychczasowe działania na rzecz poprawy jej jakości i dostępności były nieskoordynowane i fragmentaryczne. Mimo znacznego wzrostu nakładów na opiekę paliatywną, hospicjom nadal brakuje środków na prowadzenie działalności.
UniMarter NIK o zapewnieniu opieki paliatywnej i hospicyjnej

Czym jest medycyna paliatywna i jaki jest jej stan w Polsce?


W Polsce wskaźniki demograficzne są alarmujące. Szybko postępujące starzenie się społeczeństwa wymaga podjęcia intensywnych działań na rzecz zwiększenia dostępności do świadczeń opieki paliatywnej oraz usprawnienia jej funkcjonowania.

Opieka paliatywna to wszechstronna, całościowa opieka nieuleczalnie chorych. Opieka ta jest ukierunkowana na poprawę jakości życia, ma na celu zapobieganie bólowi i innym objawom somatycznym oraz ich uśmierzanie, łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych. W Polsce ruch hospicyjny rozwijał się dynamicznie już w latach 90-tych ubiegłego wieku, zaś od 2009 r. jest odrębnym gwarantowanym świadczeniem zdrowotnym finansowanym ze środków publicznych. W ostatnich latach opieką paliatywną i hospicyjną co roku obejmowano 90 tys. osób, co kosztowało NFZ średnio 600 mln zł rocznie. Świadczenia opieki paliatywnej i hospicyjnej są udzielane w formach: hospicjum domowym dla dorosłych lub dzieci, hospicjum stacjonarnym, poradni medycyny paliatywnej, perinatalnej opieki paliatywnej (opieka nad ciężko chorymi dziećmi w łonie matki).


NIK ocenia, że system opieki paliatywnej i hospicyjnej nie zapewnia dostępu do odpowiedniej jakości świadczeń wszystkim pacjentom, którzy potrzebują takiej opieki. Przede wszystkim lista chorób kwalifikujących do niej jest wąska. Obowiązujące w Polsce, w okresie objętym kontrolą, prawo umożliwiało dostęp do opieki paliatywnej głównie pacjentom z chorobami onkologicznymi. Stanowią oni blisko 90 proc. pacjentów objętych tą opieką. NIK zauważa, że corocznie 45 tys. pacjentów umiera ze zdiagnozowanymi chorobami nienowotworowymi - na przykład cierpiących na niewydolność serca lub nerek, które to choroby nie kwalifikują do opieki paliatywnej i hospicyjnej.

• Raport NIK Opieka Paliatywna i Hospicyjna na Zdrowie UniMarter

Dodatkowo brakuje miejsc w hospicjach. W większości województw nie zapewniono minimalnej liczby łóżek w paliatywnej opiece stacjonarnej, zalecanej przez Europejskie Towarzystwo Opieki Paliatywnej (EAPC) - tj. 80-100 łóżek na 1 mln mieszkańców. Mimo, że ich liczba w latach 2015-2018 zwiększyła się o 23 proc., to w 2018 r. w 10 województwach brakowało aż 443 łóżek.

Oprócz tego NIK zauważa, że wpływ na dostęp do opieki paliatywnej i hospicyjnej ma miejsce zamieszkania. Przeprowadzona przez Izbę analiza dostępności (na podstawie liczby pacjentów przypadających na 10 tys. mieszkańców) wykazała, że ze świadczeń korzystało o ponad 30 proc. mniej pacjentów z gmin wiejskich niż miejskich. Blisko 80 proc. sięgała różnica liczby pacjentów w poszczególnych województwach (na 10 tys. mieszkańców). Najlepszy dostęp do opieki paliatywnej i hospicyjnej mieli mieszkańcy województw kujawsko-pomorskiego i świętokrzyskiego, a najtrudniejszy - mazowieckiego, lubelskiego i podlaskiego.

Dodatkowo w sześciu województwach NFZ nie zapewnił perinatalnej opieki paliatywnej. W trzech, w ogóle nie przeprowadzono konkursów na te świadczenia, a w pozostałych trzech nie wyłoniono świadczeniodawcy. NIK zauważa, że od początku 2017 r. perinatalna opieka paliatywna stała się świadczeniem gwarantowanym.

Na ograniczony dostęp do świadczeń opieki paliatywnej wpływ ma również to, że nie mogą być one finansowane przez NFZ ponad limit określony w kontrakcie, ponieważ przepisy przewidują taką możliwość jedynie w odniesieniu do świadczeń ratujących życie. Tymczasem świadczenia opieki paliatywnej, to świadczenia szczególne, gdyż nie są ukierunkowane na ratowanie życia, lecz na zapewnienie godnych warunków umierania. Ograniczenie to powoduje powstawanie kolejek do hospicjów i sprawia, że część pacjentów nie doczekuje takiej pomocy. W tym kontekście NIK zwraca uwagę, że świadczenia paliatywne były planowane przy braku informacji o zapotrzebowaniu na taką opiekę, ponieważ hospicja stacjonarne i domowe nie miały obowiązku przysyłania raportów dotyczących kolejek pacjentów oczekujących na przyjęcie. Zawieszono go w latach 2015-2018. W konsekwencji nie można było ustalić liczby wszystkich osób oczekujących na hospicjum, w tym oszacować, ilu z nich zmarło czekając w kolejce. Obowiązek przesyłania raportów o zapotrzebowaniu ma zostać przywrócony na początku 2020 r.

W okresie objętym kontrolą (2015-2018 I półrocze) tylko w przypadku dziesięciu skontrolowanych hospicjów zmarło 763 pacjentów, którzy oczekiwali na przyjęcie. Limitowanie świadczeń powodowało też permanentną niepewność, czy otrzymane z NFZ środki pokryją koszty udzielania opieki pacjentom, którym hospicja zdecydowały się, mimo wszystko, udzielić pomocy.

Dotychczas podejmowane działania na rzecz poprawy jakości i dostępności opieki paliatywnej i hospicyjnej były nieskoordynowane i fragmentaryczne. Odpowiedzialny za zorganizowanie systemu opieki paliatywnej Minister Zdrowia nie opracował strategii jej rozwoju. Z powodu nieokreślenia przez Ministra długofalowej polityki państwa w tym zakresie, opieka paliatywna rozwija się nierównomiernie, zróżnicowana jest jakość świadczeń, zaś hospicja funkcjonują w stanie niepewności co do zasad ich działania w przyszłości.

• Raport NIK Opieka Paliatywna i Hospicyjna na Zdrowie UniMarter

Minister nie określił również standardów opieki paliatywnej, jako wzorców postępowania, które ujednolicą zasady sprawowania opieki oraz umożliwią ocenę jej jakości i skuteczności. W tej sytuacji część świadczeniodawców spełniała jedynie minimalne wymogi określone w rozporządzeniu w sprawie opieki paliatywnej i hospicyjnej. Potrzebę określenia standardów tej opieki wskazywał zarówno Prezes NFZ w 2016 r., jak i Agencja Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji w 2015 roku.

NIK zauważa także, że Minister nie skorzystał z możliwości premiowania świadczeniodawców oferujących wyższą jakość usług. Procedura ich wyłaniania niewystarczająco nagradzała podmioty o większym potencjale, które oferowały pacjentom więcej niż gwarantują to przepisy, czyli np. wsparcie socjalne dla pacjenta i jego rodziny, większą liczbę personelu czy zapewnienie transportu dla pielęgniarek.

Problemem jest również nieskoordynowanie opieki paliatywnej z opieką długoterminową oraz pomocą społeczną. W konsekwencji pacjenci lub ich opiekunowie, aby skorzystać z pomocy oferowanej przez państwo, muszą samodzielnie występować do kilku podmiotów - hospicjów, świadczeniodawców podstawowej opieki zdrowotnej i ośrodków pomocy społecznej. Tymczasem rozporządzenie w sprawie opieki paliatywnej i hospicyjnej określa, ją jako opiekę całościową, która ma na celu m.in. "łagodzenie cierpień psychicznych, duchowych i socjalnych".

Obowiązujące przepisy nie wymagały od hospicjów opracowywania tzw. indywidualnych planów opieki, rekomendowanych przez Radę Europy. Powinny być one tworzone przez zespół opieki paliatywnej wspólnie z chorym i jego rodziną oraz zawierać ich potrzeby i zadania dla zajmujących się chorym. Zdaniem NIK wprowadzenie indywidualnego planu opieki zapewniłoby większą elastyczność opieki paliatywnej, która powinna odpowiadać na konkretne potrzeby oraz oczekiwania chorego i jego rodziny. Tymczasem tylko trzy hospicja z 15 kontrolowanych wprowadziło z własnej inicjatywy tego rodzaju plany.

Zdaniem NIK wymienione ograniczenia wynikające m.in. z braku strategii rozwoju opieki paliatywnej, powodują, że mimo iż w okresie objętym kontrolą nakłady na tę opiekę istotnie wzrosły (w latach 2015-2017 aż o 61 proc.), nie można ocenić efektywności wydanych przez NFZ środków. Do czasu określenia długofalowej polityki państwa w odniesieniu do opieki paliatywnej, system tej opieki jest obarczony ryzykiem nieefektywnego wydatkowania środków publicznych.

Dodatkowo coroczny wzrost nakładów NFZ na opiekę paliatywną i hospicyjną wciąż nie zapewnił pokrycia kosztów funkcjonowania dziewięciu z 15 kontrolowanych hospicjów. Musiały one swoją działalność finansować z innych źródeł np. z odpisu 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego.

Roczne nakłady NFZ na opiekę paliatywną i hospicyjną wyniosły od 414 mln zł w 2015 r. do 668 mln zł w 2017 r. Najwięcej przeznaczano na opiekę w warunkach stacjonarnych (880 mln zł) i domowych dla dorosłych (759 mln zł). Na opieką domową dla dzieci wydano 117 mln zł, na poradnie blisko 10 mln zł, zaś na opiekę perinatalną 154 tys. zł. Największe nakłady poniesiono w województwach śląskim i mazowieckim, a najniższe w lubuskim, opolskim, podlaskim i zachodniopomorskim.

NIK ustaliła, że w 80 proc. skontrolowanych hospicjów wystąpiły nieprawidłowości dotyczące organizacji udzielania świadczeń. Kontrola wykazała, że w 10 hospicjach nie we wszystkich miesiącach objętych badaniem zapewniono obecność wymaganego personelu. Licząc łączny czas opieki należnej chorym, ograniczono go o ponad 200 godzin - w przypadku lekarzy, 250 godzin - w przypadku psychologów, 70 godzin - w przypadku fizjoterapeutów, a o 20 godzin - w przypadku pielęgniarek. W stosunku do pacjentów przebywających w domach, czterech świadczeniodawców nie zachowało wymaganej przepisami minimalnej częstotliwości wizyt pielęgniarskich, a w dwóch z nich również porad lekarskich.

NIK zwraca także uwagę na niewielką liczbę kontroli w hospicjach. W czterech Oddziałach Wojewódzkich NFZ w ciągu 3,5 roku skontrolowano zaledwie 12,5 proc. świadczeniodawców.

Pełny raport Najwyższej Izby Kontroli o opiece paliatywnej i hospicyjnej przeczytasz na specjalnej stronie Raport NIK Opieka Paliatywna i Hospicyjna na Zdrowie UniMarter w portalu informacyjnym o zdrowiu na UniMarter.
1

Struktura pacjentów wg jednostek chorobowych oraz zakresów udzielania świadczeń OPH (lata 2015-2017)

Struktura pacjentów wg jednostek chorobowych oraz zakresów udzielania świadczeń OPH (lata 2015-2017)© Opracowanie własne NIK na podstawie danych NFZ
Struktura pacjentów wg jednostek chorobowych oraz zakresów udzielania świadczeń OPH (lata 2015-2017)
2

Średnioroczna liczba pacjentów opieki paliatywnej i hospicyjnej na 10 tys. mieszkańców w latach 2015 - 2017

Średnioroczna liczba pacjentów opieki paliatywnej i hospicyjnej na 10 tys. mieszkańców w latach 2015 - 2017© Opracowanie własne NIK na podstawie danych NFZ i GUS
Średnioroczna liczba pacjentów opieki paliatywnej i hospicyjnej na 10 tys. mieszkańców w latach 2015 - 2017
3

Różnice w dostępie do opieki paliatywnej i hospicyjnej w mieście i na wsi

Różnice w dostępie do opieki paliatywnej i hospicyjnej w mieście i na wsi© Opracowanie własne NIK na podstawie danych NFZ i GUS
Różnice w dostępie do opieki paliatywnej i hospicyjnej w mieście i na wsi
4

Nakłady na opiekę paliatywną i hospicyjną w poszczególnych zakresach w latach 2015 - 2017

Nakłady na opiekę paliatywną i hospicyjną w poszczególnych zakresach w latach 2015 - 2017© Opracowanie własne NIK na podstawie danych NFZ
Nakłady na opiekę paliatywną i hospicyjną w poszczególnych zakresach w latach 2015 - 2017
5

Średnioroczna struktura świadczeń OHP w latach 2015 - 2018 (I półrocze)

Średnioroczna struktura świadczeń OHP w latach 2015 - 2018 (I półrocze)© Opracowanie własne NIK na podstawie danych NFZ
Średnioroczna struktura świadczeń OHP w latach 2015 - 2018 (I półrocze)
TAGI
Wszystkie artykuły... Rynek Zdrowia opieka paliatywna a hospicyjna różnice opieka paliatywna co to opieka paliatywna cennik opieka paliatywna szczecin opieka paliatywna forum opieka paliatywna pdf opieka paliatywna łódź opieka paliatywna kraków medycyna paliatywna czasopismo medycyna paliatywna specjalizacja medycyna paliatywna książka opieka paliatywna cennik opieka paliatywna a hospicyjna różnice oddział paliatywny dla kogo leczenie paliatywne ile trwa oddział paliatywny a hospicjum
OPINIE
Nie możesz dodać nowej opini!
Możesz Założyć Konto oraz Zalogować się
POPULARNE
›  Rynek OC w Polsce: Jesteś kierowcą? Musisz to przeczytać!
›  Smog – na co najbardziej szkodzi?
›  Stopa cukrzycowa – można jej uniknąć!
›  Innowacje biomedyczne z Polski wkrótce trafią na NASDAQ
›  Ministerstwo Cyfryzacji: Checklist – przedsiębiorco, o tym musisz pamiętać
›  Masz zespół jelita drażliwego? Zapytaj lekarza o dietę FODMAP
›  Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) to nowa forma oszczędzania
›  Czy można szybko pozbyć się alkoholu z organizmu?
›  Możliwe formy oraz potencjalne cele i obiekty cyberataków
›  Ruch a mózg: chcesz mieć dobrą pamięć? Ćwicz jak najwięcej!
›  Społeczeństwo informacyjne wobec zagrożeń cyberprzestępczością i cyberterroryzmem
›  Smog prowadzi do różnych problemów zdrowotnych u dorosłych i dzieci
›  Tendencje rozwojowe w zakresie problematyki walki z cyberprzestępczości
›  10 porad, jak dbać o wzrok niemowlaka
›  Zjawisko cyberterroryzmu i jego konsekwencje
›  Czym jest cyberprzestrzeń, cyberterroryzm i cyberprzestępczość?
›  Niskie ciśnienie: norma czy powód do niepokoju? Jak mierzyć?
›  2 mln polskich dzieci cierpi na alergiczny nieżyt nosa
›  Szpital Powiatowy Łask: Dzierżawca nie sprostał wymaganiom?
›  Resort zdrowia chce odbudować i poprawić opiekę psychiatryczną
›  Czego NIE mówić osobie cierpiącej na depresję?
›  Co najbardziej przyczynia się do poprawy stanu zdrowia?
›  Najzdrowsze produkty spożywcze świata!
›  Okręgowa Izba Lekarska w Warszawie ogłasza Narodowy Kryzys Zdrowia
›  Jak wprowadzić PPK w firmie, korzystając z brytyjskich doświadczeń?
›  Zadbaj o dobrą kondycję swojego ucznia w szkole
›  Producenci ekstraktów z konopi walczą o ich zatwierdzenie przez UE
›  Wcześnie wykryty rak piersi może być uleczalny!
›  Jak pielęgnować zęby u dzieci? Jak dbać o zęby każdego dnia?
›  Recepta na zdrowe małżeństwo dla każdego
›  Innowacja w żywieniu niemowląt!
›  Jak znany onkolog leczył się z nowotworu: rozmowa z prof. Jassemem
›  Ubezpieczenia Społeczne w Wielkiej Brytanii: zarys historyczny
›  Siedzący tryb życia groźniejszy niż myślisz. Ruch to zdrowie!
›  Stres przyczyną chorób. Nie zgadniesz, jak wielu
›  Coraz większe wsparcie dla innowacji medycznych w Polsce
›  Schizofrenia zaczyna się w młodym wieku?
›  Dietetyczny zawrót głowy: modne diety kontra nauka
›  PKN Orlen przeznaczy 10 mln zł na program zdrowotny dla Płocka
›  Kiedy ból serca nie jest zawałem: fakty o dławicy piersiowej
›  Już ponad połowa Polaków ma problem z nadmiarem kilogramów
›  PPK - gdzie trzech się składa, jeden korzysta
›  Chcesz być zdrowy - zadbaj o relacje z innymi!
›  Ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe: ryzyko choroby i wypadku!
›  Ministerstwo Zdrowia wdraża duże zmiany w leczeniu schizofrenii
›  Innowacje medyczne skracają kolejki do lekarzy i poprawiają jakość świadczeń
›  Jak działają apteki i na jakiej zasadzie sprzedają leki?
›  NIK o zapewnieniu opieki paliatywnej i hospicyjnej
›  Pacjenci onkologiczni mogą być leczeni szybciej i skuteczniej
›  Medycyna przyszłości: w które technologie warto inwestować
MARKET//UNIMARTER
Niania elektroniczna BEURER BY33 AGD małe > DLA DZIECKA > Nianie elektroniczne
AGD MAŁE//UNIMARTER

Niania elektroniczna BEURER BY33

Dzieci i niemowlęta > Bezpieczeństwo niemowląt > Nianie elektroniczne
Oczyszczacz BEURER LR 300 AGD małe > DO DOMU > Oczyszczacze powietrza
AGD MAŁE//UNIMARTER

Oczyszczacz BEURER LR 300

Dom i ogród > Sprzęt AGD > Ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja > Oczyszczacze powietrza
Urządzenie do aromaterapii BEURER LA 20 AGD małe > DO DOMU > Nawilżacze powietrza
AGD MAŁE//UNIMARTER

Urządzenie do aromaterapii BEURER LA 20

Dom i ogród > Sprzęt AGD > Urządzenia do kontroli klimatu > Nawilżacze
Aparat do masażu Beurer MG 70 Masażer AGD małe > ZDROWIE I URODA > Masażery i maty masujące
AGD MAŁE//UNIMARTER

Aparat do masażu Beurer MG 70 Masażer

Zdrowie i uroda > Higiena osobista > Masaż i relaks > Masażery
Pulsometr BEURER PM 15 AGD małe > ZDROWIE I URODA > Ciśnieniomierze
AGD MAŁE//UNIMARTER

Pulsometr BEURER PM 15

Zdrowie i uroda > Opieka zdrowotna > Monitory funkcji życiowych > Ciśnieniomierze
Termometr BEURER FT 65 AGD małe > DLA DZIECKA > Termometry
AGD MAŁE//UNIMARTER

Termometr BEURER FT 65

Zdrowie i uroda > Opieka zdrowotna > Monitory funkcji życiowych > Termometry medyczne
Artykuły Video Społeczność Rynek Zdrowia Market Placówki medyczne Baza leków
Seniorzy Ubezpieczenia Kalkulator OC/AC Przyczepy
Prywatność Regulamin #Tagi ☈ Popularne ❖ Rankingi Kontakt
YouTube Facebook @unimarter
© 2019 UniMarter.com.
blog@unimarter.com
UniMart
er
Konto @  Market ❖